'Help, mijn kind wil naar Afrika'

Wat als je puber de halve wereld wil rondreizen om een verre bestemming te bezoeken of vrijwilligerswerk wil gaan doen? Ouders zijn soms huiverig om hun kind, vaak voor de eerste keer alleen, op pad te sturen naar een ver land met een totaal andere cultuur. Toch kan een avontuurlijke reis bijdragen aan de ontwikkeling en de toekomst van het kind.

Door globalisering wordt internationale maatschappelijke betrokkenheid in toenemende mate onderdeel van de opvoeding van jongeren. Een maatschappelijke stage is tegenwoordig een verplicht element in het studieprogramma van middelbare scholen. Daarnaast stimuleren scholen internationale oriëntatie door studiereizen en uitwisselingen met anderen landen.

Kansen

Toch staan niet alle ouders meteen te juichen als hun kind op reis wilt. Ouders zijn voornamelijk bezorgd over de veiligheid van hun kind en organisatie van de expeditie. Een goede voorbereiding voor ouder én kind is daarom essentieel. Gelukkig zien ook veel ouders kansen die ze zelf misschien nooit gehad hebben of juist wel en reizen daarom belangrijk vinden voor de ontwikkeling van hun kind. 

Zo ook Sandra Mooij. Haar dochter Pien (14) en zoon Tom (17) gaan deze zomer bijna drie weken met organisatie Worldmapping op expeditie naar Uganda. Ook al zijn ze ruim zesduizend kilometer verwijderd van hun ouders, het enthousiasme en vertrouwen van Sandra is net zo groot als dat van haar kinderen.

'Ik ben blij dat ze de mogelijkheid krijgen om in hun eentje wereldervaring op te doen, met een organisatie waar ik alle vertrouwen in heb. Wel is het spannend, omdat het de eerste keer is dat ik mijn kinderen zo’n lange tijd uit handen geef', aldus Sandra. 

Generatieverschil

Daar komt nog bij dat haar kroost kiest voor een land met een andere cultuur en soms primitieve leefomstandigheden. “Westerse landen, zoals Frankrijk, verruimen hun blik niet meer, zoals het destijds voor mijn generatie was. Mijn ouders zijn in de tachtig, zij gingen een kijkje nemen buiten de provincie. Ik mocht een blik werpen buiten Nederland, maar wel binnen Europa. Mijn kinderen ontdekken een ander continent.”

Draagt reiservaring werkelijk bij aan de ontwikkeling van jongeren? Ja, volgens verschillende onderzoeken. Psychologen Thomas Gilovich en Trevis Charter onderzochten het verschil in keuzes voor materiële goederen, zoals de nieuwste telefoon, en ervaringsgerichte goederen zoals reizen. Het bleek dat mensen ondervraagd over materiële goederen steeds minder tevreden waren over hun productkeuze. In tegenstelling tot ervaringen, waarbij ze naarmate de tijd verstreek juist meer tevreden waren over hun keuze.

Unieke ervaring

Volgens de onderzoekers komt dit doordat de nieuwste telefoon met tientallen anderen te vergelijken is. Reizen zijn daarentegen unieker. Een reis is ook tijdloos, terwijl de hipste telefoon na een tijd alweer overtroefd wordt door een nieuwer model. Daar ligt volgens de twee psychologen de kern van het verschil. Een telefoon is vervangbaar en slechts een bezitting. Een reis wordt onderdeel van je herinnering, een belangrijk onderdeel van je persoonlijkheid. ‘Ervaringen’, zo stellen de onderzoekers, ‘maken je tot wie je bent, spullen komen en gaan slechts’.

Sandra is het daar mee eens. 'Na de reis weten ze hoe een Afrikaanse leeftijdsgenoot woont, werkt en leeft. Ze weten hoe het land er uit ziet, hoe het er ruikt en wat de inwoners eten en drinken. Ze zien de verschillen in cultuur, maar ook de overeenkomsten. Ze kunnen heel wat opsteken van de Afrikaanse cultuur. Bijvoorbeeld dat samen met en voor elkaar zorgen je veel vrijheid en blijheid kan schenken. Dat is iets dat je moet ervaren, geld kan je dat niet geven.'

Zelfstandigheid

Werkgevers waarderen reiservaring op het cv van een sollicitant. Terecht, volgens een onderzoek van psycholoog Lile Jia van de Bloomington University in Indiana. Uit onderzoek bleek dat een grote afstand van huis creativiteit op een positieve manier beïnvloedt. Tijdens een reis neem je letterlijk en figuurlijk afstand van je dagelijks leven. Je kijkt eens kritisch naar je leven en zit even niet in je dagelijkse patroon. Daarnaast ben je tijdens een reis in meer of mindere mate op jezelf aangewezen. Creativiteit en zelfstandigheid; twee karaktereigenschappen die werkgevers graag terugzien in hun werknemers.

Vertrouwen

'Het is heel belangrijk dat je vertrouwen hebt in de organisatie en de mensen die de reis begeleiden. Mijn dochter Pien heeft diabetes en de kans dat ze ziek wordt is groter dan bij een gezond mens. Gelukkig weet ik dat de expeditieleiders alles in het werk stellen om goed voor haar te zorgen. Ik wil Pien meegeven dat je zelfs met een chronische ziekte dingen kunt ondernemen en bereiken. Een expeditie naar Uganda is hier de uitgelezen kans voor.’

Pien ziet het helemaal zitten. 'Het is natuurlijk een hele ervaring om bijna drie weken zonder je ouders ver weg te gaan. Ik ga met jongeren die ik niet ken, maar het lijkt me supergezellig. Ik heb veel zin in het vrijwilligerswerk, maar vind alle andere activiteiten net zo leuk, zo krijg je ook nog een vakantiegevoel.' Pien krijgt met de andere jongeren van de expeditie een training voor vertrek. 'Ik maak voor de reis al kennis met de andere jongeren en we gaan samen de reis voorbereiden. En sinds kort neem ik al wel eens koude douche!', voegt Pien er lachend aan toe.